VIDEO | 't Verschil wordt Kartonnen Dozen

31/10/2015 - 18:35

Boekhandel 't Verschil heet voortaan Kartonnen Dozen. Met toestemming van Tom Lanoye. De boekhandel sloot op 31 oktober de deuren met een bitterzoet slotfeest. Op 19 maart 2016 moet Kartonnen Dozen openen aan de Draakplaats 2 in Antwerpen, naast Het Roze Huis - çavaria Antwerpen.

Er was veel volk komen opdagen voor de laatste uren van de boekhandel en uitgeverij. Uitgeefster Johanna Pas sprak vol lof over bezieler Bart De Smedt, die ermee ophoudt. Het slotfeest werd opgeluisterd door liedjes van Renze Ferwerda, een afscheidsrede door auteur Isabelle Van Ewijk en een veiling onder leiding van meesteres Fran Bambust. Ook Saskia De Coster tekende present en bracht een stukje uit haar nieuwste boek 'Wat alleen wij horen', maar niet voor eerst haar oorbellen te laten veilen voor de doorstart van de boekhandel.

ZiZo-Online sprak met Johanna Pas over de doorstart.

Vandaag is het slotevenement van 't Verschil. Wat voor gevoel heb je daarbij?

Johanna: "Het zijn nogal veel gevoelens door elkaar. De beslissing om de zaak in de Minderbroedersrui te sluiten, is al lang genomen. Ergens ben ik dus wel tevreden dat we mooi kunnen afsluiten. Ik voel me ook verdrietig omdat ik weet dat ik na zestien jaar niet meer zo vaak in deze buurt ga komen. De plek en de klanten zijn heel vertrouwd. Dat gaat natuurlijk allemaal veranderen."

Wie start de nieuwe zaak op?

Johanna: "Ik, Rudy en Patriek. Rudy werkt al een zestal jaar voor 't Verschil. Patriek stapt mee in het project. Het is wel fijn dat ik de nieuwe zaak niet alleen ga leiden."

Wat ga je anders aanpakken in de nieuwe zaak?

Johanna: "Het productengamma wordt wat kleiner. In de voorbije jaren hebben we ons aanbod steeds uitgebreid: ondergoed, gadgets, … In de nieuwe zaak gaan we ons concentreren op de boeken en de speelfilms. Gay porno moet je dus niet meer verwachten, en ook de fotoboeken gaan we wat afbouwen. Enerzijds zijn die producten niet rendabel, anderzijds ligt onze expertise ook bij boeken en films. We kunnen mensen nog altijd helpen een bepaald werk te bestellen, maar die zaken gaan we niet meer in voorraad hebben. De kunsttentoonstellingen blijven. Dat wordt een samenwerking met ons, Het Roze Huis en Galerie MooiMan."

De nieuwe locatie ligt naast Het Roze Huis en café Den Draak. Wat verwacht je daarvan?

Johanna: "Ik verwacht een sterke samenwerking. Naast de verkoopproducten, willen we veel meer diensten aanbieden: workshops, lezingen, … We willen een jaarprogramma met veel activiteiten voorschotelen. In die zin gaan we ons aanbod wel uitbreiden. Van de nieuwe zaak gaan we echt een ontmoetingsplek maken met een sterk cultureel en informatief aanbod, in samenwerking met Het Roze Huis."

Wat gebeurt met de webshop tussen nu en de heropening op de Draakplaats?

Johanna: "De webshop blijft gewoon open. We blijven ook nieuwe producten toevoegen aan de webwinkel. Voor de levering zoeken we oplossingen: we sturen het op en geven mensen de mogelijkheid om hun bestelling ergens af te halen."

Wanneer is de opening?

Johanna: "De opening is 19 maart 2016. Op dat moment openen ook çavaria en Het Roze Huis - çavaria Antwerpen hun extra kantoren op de Draakplaats. De nieuwe naam van de zaak is Kartonnen Dozen. We zochten een naam die verband hield met boeken en ook een link had met homoseksualiteit. De naam had ook best een bepaalde lading binnen de gay scene. Voor een doorsnee iemand is de titel van het boek van Tom Lanoye niet zo heel bekend. 'Kartonnen Dozen' roept ook veel beelden op. Het past bij het gevoel van verhuizen en ergens anders opnieuw beginnen. Tom Lanoye heeft ook ingestemd met het gebruik van zijn boektitel als naam voor de zaak."

Wat mogen we verwachten van het openingsfeest?
Johanna: "Het wordt een weekend vol activiteiten. Zaterdag is er een groot feest op de Draakplaats. Zondag is er een matinee waarop we het nieuwe aanbod gaan voorstellen. We willen de buurt echt betrekken bij de zaak. Er zijn in de Zurenborg niet zoveel kleinhandels, al helemaal geen boekenwinkels, vooral veel horeca. Zij mogen ook gerust langskomen. We hebben een specifiek aanbod, maar kunnen uiteraard eender welk boek voor hen opsporen en bestellen. Het is natuurlijk een mooie dag om ons meteen te promoten."

Wat gebeurt er met Uitgeverij ’t Verschil?

Johanna: "De uitgeverij blijft bestaan, maar verandert ook van naam. Toegegeven: de uitgeverij stond op een laag pitje. Alleen 'Holebipioniers' is recent bij ons verschenen. In maart 2016 verschijnt echter wellicht een nieuwe publicatie. Ons volledige aanbod van voorheen blijft ook verkrijgbaar."

Is het moeilijk om getalenteerde schrijvers te vinden die werken schrijven met een LGBT-invalshoek?

Johanna: "Het is vooral de combinatie: iets dat over het thema gaat, maar tegelijk ook kwalitatief is geschreven. Veel mensen schrijven wel over LGBT-thema's. Maar vaak is het te veel hun specifieke verhaal, of is het toch niet zo mooi geschreven. Vaak gaan we ook zelf op zoek naar schrijvers. Mensen waarvan we het werk kennen en die we dan aanmoedigen om voor ons een boek te schrijven. Veel uitgeverijen werken trouwens zo."

Zit je de komende maanden zonder werk?

Johanna: “Allesbehalve. De webshop blijft draaien. Bij de vernieuwing van de website en de verbouwingswerken komt ook veel kijken. Plus dat nieuwe boek waar we aan werken. Bovendien moeten we ook een degelijke financiering voor de nieuwe zaak regelen. Ik ga me zeker niet vervelen. We hebben veel helpende handen nodig. We kunnen de zaak niet runnen zoals altijd. De holebi- en transgendergemeenschap zullen we maximaal betrekken."

Veel boekenhandels hebben het moeilijk. Hoe maak je het verschil en blijf je draaien?

Johanna: "Door te beseffen dat je met mensen te maken hebt. Die persoonlijke aanpak is altijd onze kracht geweest. We kennen onze klanten door en door. Veel mensen komen met een heel specifieke vraag naar onze winkel. We weten ook wat we verkopen. Wij werken niet zoals een machine die op basis van wat iemand eerder heeft gekocht suggesties gaat doen. Ruimte voor ontmoeting bieden is heel belangrijk. Dat is toch anders dan via een webwinkel. Dat mag misschien vreemd klinken, maar onze voornaamste verkoop komt van de winkel. Vroeger waren we een van de eerste Vlaamse boekhandels met een webwinkel, maar die verkoop is wat verminderd. Er is veel meer online concurrentie gekomen. Veel mensen kijken eerst online naar het aanbod, maar willen iets eerst in hun handen hebben voor het te kopen. Zelf koop ik ook zo mijn boeken. De webshop wordt vernieuwd en wordt een belangrijk deel van de nieuwe zaak."

Is er nog veel interesse voor LGBT-getinte literatuur?

Johanna: “Ja. Veel meer, heb ik zelfs de indruk. Er verschijnen veel boeken die doen denken aan werken uit de jaren tachtig. Coming-outverhalen bijvoorbeeld. Best opmerkelijk. Het aanbod van LGBT-getinte boeken is blijven stijgen. Alleen is voor velen homoseksualiteit een non-issue geworden. De maatschappelijke aanvaarding van holebi's is sterk toegenomen. De LGBT-gemeenschap is geen aparte leefwereld meer."

Lezen mensen vooral om te ontspannen?

Johanna: “Literatuur heeft veel functies. Mensen lezen ook om zich ergens in te herkennen. Anderen lezen dan weer zuiver ter ontspanning, of om zich te informeren, of omwille van het esthetische genot van mooie taal. De functie van boeken is niet verloren gegaan van vandaag op morgen. De dragers zijn wel veranderd. Daar moeten we natuurlijk op inspelen. We gaan zeker proberen boeken voor digitale dragers aan te bieden. Dat is een technische uitdaging. Anderzijds maakt dat het boeiend om in deze branche te werken. Ze staat nooit stil."

Heb je lang moeten nadenken of de doorstart wou maken?

Johanna: “Toch een paar maanden. Ik ben wel heel blij dat ik de beslissing heb genomen. Ik ben er absoluut van overtuigd dat een goede LGBT-boekhandel nodig is en kan blijven bestaan. We zijn de enigen die dit aanbieden in Vlaanderen. Zelf heb ik heel veel aan boeken gehad. Toen ik jonger was, maar ook nu. Ik weet dat er mensen zijn die helemaal niet lezen, maar persoonlijk kan ik dat helemaal niet begrijpen! (lacht) Je kunt veel leren van mensen, maar boeken bieden ook veel perspectieven. Boeken zijn voor mij een levenslijn."

Kartonnen dozen maakt 't verschil from Spink on Vimeo.

Bron: 

Eigen verslaggeving