Voldoende middelen nodig om nieuw actieplan tegen holebi- en transfobie uit te voeren

10/05/2018 - 20:50
nieuws
Zuhal Demir
Zizo kon het nieuwe actieplan van alle regeringen van het land tegen discriminatie en geweld jegens LGBTI-personen inkijken. Dit actieplan werd gecoördineerd door de Staatssecretaris van Gelijke Kansen Zuhal Demir (N-VA) en bundelt maar liefst 115 concrete maatregelen, en dat is positief nieuws. Al is het nog onduidelijk of er voldoende middelen zijn om alle acties uit te voeren.

Begin 2013 stelde toenmalig minister van Gelijke Kansen Joëlle Milquet (CDH) het eerste interfederaal actieplan tegen homofoob en transfoob geweld voor. Dat plan was een gevolg van de moord op Ihsane Jarfi in 2012. Dat was de eerste geregistreerde en vervolgde homofobe moord in ons land.

Het plan bevatte maatregelen op vlak van onderzoek naar geweld, betere wetgeving, preventiebeleid, sensibilisering, slachtofferhulp en opvolging en vervolging van geweldplegers. Het nieuwe actieplan wil de voedingsbodems van discriminatie, en de problemen die daaruit voortvloeien, aanpakken.

Vier jaar later

Het vorige plan liep in 2014 af. In juni 2016 liet Elke Sleurs (N-VA) uitschijnen dat het nieuwe actieplan eind 2016 zou worden voorgesteld. Toen Zuhal Demir haar in februari 2017 opvolgde, was er nog steeds geen sprake van een afgewerkt actieplan. 

“Het heeft te lang geduurd maar we zijn tevreden dat er eindelijk een nieuw actieplan is”, zegt çavaria-woordvoerder Jeroen Borghs. “Onlangs werd een homokoppel aangevallen op straat in Brussel en Mister Gay Belgium in Roeselare. Holebi en transfobie zijn nog niet van de baan. We moeten daar als maatschappij kordaat op reageren.”

ZiZo vroeg de staatssecretaris waarom het plan zo lang op zich liet wachten. "Ik kan alleen maar benadrukken dat ik vanaf mijn aanstelling als staatssecretaris er een prioriteit van heb gemaakt om voor een nieuw interfederaal actieplan tegen discriminatie en geweld ten aanzien van LGBTI-personen te zorgen. Ik ben er dan ook onmiddellijk mee aan de slag gegaan. Een nieuw actieplan ontwikkelen, zo laat nog in de legislatuur, is natuurlijk geen sinecure. Maar nu, een jaar later, ligt het dus op tafel”, stelt Demir.

Doelstellingen en acties

Naast de federale regering werkten ook de vijf gemeenschaps- en gewestregeringen (Vlaamse Regering, Brussels Hoofdstedelijke Regering, Waalse Gewest, Franstalige Gemeenschap, Duitstalige Gemeenschap) mee aan dit actieplan. Het transversale plan bundelt maar liefst 22 doelstellingen en 115 concrete maatregelen en acties. Ze allemaal opsommen is onmogelijk, hieronder vind je de drie opvallendste.

Seponeringen aanpakken

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) wil registratie en opvolging van holebi- en transfobe misdrijven verbeteren en onderzoeken waarom vele dossiers over holebi- en transfobie geseponeerd worden. 
Daarnaast wil hij discriminatie op basis van ‘geslachtsverandering, genderidentiteit en genderexpressie’ laten opnemen in het Strafwetboek. Dan kunnen die factoren als verzwarende omstandigheid beschouwd worden, wat bijgevolg tot een zwaardere straf kan leiden.

Over de grenzen heen

België behoort tot de koplopers wat rechten voor LGBT+ personen betreft. Binnen Europa  en op wereldniveau zijn er grote verschillen tussen de rechten van LGBT+ personen. In sommige landen groeit de openheid, terwijl andere landen proberen beperkende wetten te introduceren. 

Die landen kunnen best wat steun gebruiken. Daarom wil Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) zich inzetten om de mensenrechten van LGBT+ personen op het internationale niveau onder de aandacht te brengen. Enerzijds zullen Belgische diplomaten ingezet worden bij de verdediging van de LGBT+ rechten in het buitenland, zij zullen o.a. discriminerende wetten bestrijden. Anderzijds zal de bescherming van de rechten van LGBT+ personen regelmatig besproken worden tijdens bilaterale gesprekken met een aantal landen waarin deze rechten nog problematisch zijn. Ook Minister van Ontwikkelingssamenwerking Alexander De Croo (Open Vld) zal het LGBTI-perspectief meenemen in zijn beleid.

Aandacht voor intersekse personen

Nieuw in het actieplan is dat er aandacht voor intersekse personen is. ‘Intersekse’ is een algemene term die wordt gebruikt voor personen met een lichaam dat variaties vertoont op mannelijke en vrouwelijke geslachtskenmerken. 

De federale staatssecretaris voor Gelijke Kansen Zuhal Demir (N-VA) zal twee informatiebrochures verspreiden en een zorgkaart opstellen met hulpverleners die ervaring hebben met de intersekse thematiek. Naast de oprichting van een centraal informatieplatform m.b.t. de intersekse conditie, zal Vlaams minister voor Gelijke Kansen Liesbeth Homans (N-VA) ook een informatiebrochure voor ouders van gendervariante kinderen uitbrengen. 

Gelijke Kansen Vlaanderen zal het welbevinden van transgender jongeren van 14 tot 24 jaar onderzoeken en later dit jaar komt er een federale sensibiliseringscampagne om de aanvaarding van trans* personen te bevorderen.

Overkoepelende visie nodig

“We zijn opgezet met het engagement dat de regeringen uitgesproken hebben. Dit plan is meer dan een actieplan tegen geweld en discriminatie tegen LGBT+personen, het bevat ook acties om maatschappelijke verandering teweeg te brengen”, stelt Borghs. “We maken ons wel zorgen over de coördinatie tussen de verschillende regeringsniveaus.” Maar de staatssecretaris zegt dat dat niet nodig is: “De verschillende administraties gelijke kansen komen op initiatief van de Cel Gelijke Kansen binnenkort samen om hun expertise uit te wisselen. Dit is echt een unicum want dit is sinds zeer lang niet meer gebeurd.

“In het vorige plan ontbrak het aan een overkoepelende visie en ook in deze versie blijven we op onze honger zitten. Wat gebeurt er met deze engagementen als er nieuwe regeringen aantreden?”, vraagt Borghs zich af.

“Laat me duidelijk stellen dat elk regeringslid dat aan dit actieplan heeft meegewerkt, zeer geëngageerd was om deel te nemen, zelfs nog in deze periode van de legislatuur. Hieruit kan ik alleen maar concluderen dat voor elk van mijn collega’s homo- en transfobie gewoon ‘not done’ zijn. Ieder van ons is tégen discriminatie en tégen geweld van holebi’s en transgender personen. Elk regeringslid, zowel federaal als deelstatelijk, heeft hiervoor enkele acties aangeleverd binnen de beschikbare middelen, zodat we een gezamenlijk signaal kunnen geven dat we holebi’s en transgender personen steunen in hun dagelijkse strijd voor aanvaarding in onze maatschappij. Ik ben niet zeker dat zonder de komst van dit actieplan er in deze fase van de legislatuur anders nog 115 acties zouden gerealiseerd worden”, antwoordt Demir op de vraag wie er zal instaan voor de overkoepelende visie.

“Het is de bedoeling om alle acties uit te voeren in 2018 en 2019. Elk regeringslid is zich hier bewust van”, reageert Demir als ZiZo haar vraagt welke acties er op korte termijn gerealiseerd zullen worden. 

Verankeren

“Om in de toekomst te garanderen dat er sneller een actieplan op tafel komt, wil ik de opmaak van dit actieplan gaan verankeren in de federale antidiscriminatiewetgeving, zodat er elke legislatuur een nieuw actieplan moet komen. De termijn, opvolging en evaluatie ervan zullen mee omschreven worden. Omdat een wetswijziging natuurlijk meer tijd vraagt, konden we dit nog niet uitgebreid in het actieplan zetten, maar uiteraard zijn we hier wel nu al mee bezig. Ik hoop dit nog voor de zomer aan mijn collega’s voor te leggen, zodat de holebi en transgendergemeenschap bij de aanstelling van de volgende legislatuur kan rekenen op een nieuw interfederaal LGBTI-actieplan”, aldus Demir.

Voldoende middelen nodig

De vraag blijft of de kabinetten, en de middenveldorganisaties de doelstellingen en acties moeten verwezenlijken met hun huidig budget of dat er extra middelen voor worden vrijgemaakt.   
Het is nog onduidelijk welke doelstellingen en acties met reguliere middelen moeten verwezenlijkt worden en voor welke er extra middelen worden vrijgemaakt?

“We zien dat çavaria bij een aantal acties op federaal niveau vermeld wordt, terwijl we op vandaag geen structurele werkingsmiddelen van dat niveau krijgen. We zijn uiteraard meer dan bereid tot samenwerking maar om de extra acties goed te doen hebben we extra ondersteuning nodig”, aldus Borghs.

Elk regeringslid verantwoordelijk

“Toen ik mijn collega’s vroeg om prioriteiten aan te leveren voor dit actieplan, heb ik hen gevraagd dit aan te leveren aan de hand van de volgende variabelen: deliverables (hoe de actie zal uitgewerkt worden), indicators (hoe de actie kan geëvalueerd worden), budget en timing. Al deze info is beschikbaar bij de Cel Gelijke Kansen, mijn federale administratie, die zal instaan voor de monitoring van het actieplan. Elk regeringslid is verantwoordelijk voor zijn eigen acties. Ik stond in voor de coördinatie van dit actieplan en heb natuurlijk ook veertien eigen acties, die ik zal realiseren in 2018-2019 en waarvoor ik de nodige budgetten vrij zal maken”, zegt Demir.

IDAHOT

In mei 2019 zijn er federale verkiezingen. Op de vraag wanneer ze als een gelukkig Staatssecretaris van Gelijke Kansen naar de verkiezingen trekt, antwoordt Demir: “Wat ik belangrijk vind, is het sensibiliseren van bevolkingsgroepen waarbij holebiseksualiteit nog niet aanvaard is. Uit het onderzoek ‘Samenleven in diversiteit’ van Minister Homans is nog maar eens gebleken dat holebiseksualiteit nog niet door alle bevolkingsgroepen aanvaard wordt, en al zeker niet bij moslims. Ook andere onderzoeken toonden dit reeds aan. Daarom wil ik holebiseksualiteit bespreekbaar maken en zal ik een gesprek aanvragen met de Moslimexecutieve."

“Volgende week, tijdens de week van IDAHOT (de Internationale Dag tegen Holebi- en Transfobie, red.), zal ik starten met het hangen van een regenboogvlag aan mijn gebouw. Hiermee wil ik een signaal geven aan mijn collega-ministers om ook de vlag aan hun gebouw te hangen. Elk van hen zal een vlag van mij krijgen. Als federale overheid kunnen we niet achterblijven en zullen we naar analogie met Vlaanderen en Brussel ook het federale landschap in regenboogkleuren omtoveren.”

ZiZo is alvast benieuwd hoeveel ministers en staatssecretarissen haar voorbeeld zullen volgen en hoeveel van de 115 acties uit het plan tegen de federale en Vlaamse verkiezingen op 26 mei 2019 gerealiseerd zullen zijn.

Het volledige actieplan wordt in de loop van de dag vrijgegeven.

Bron: 

Eigen verslaggeving