OPINIE | Dennis De Roover - De fabel van een apolitiek Eurovisiesongfestival

11/04/2017 - 14:26
Beeld: ©Andres Putting (EBU)
Zangeres Jamala viert haar overwinning met Oekraïense vlag op het podium van het Eurovisiesongfestival
De gemoederen laaien hoog op nu Oekraïne een inreisverbod uitvaardigt tegen zangeres Julia Samojlova die Rusland op het Eurovisiesongfestival zal vertegenwoordigen. Het gastland wil zo Rusland van het liedjesfestival weren. Organisator EBU zit verlegen met de boycot en zegt “Het Eurovisiesongfestival is een apolitiek evenement." Onzin natuurlijk, en dat weet de EBU best.

De spanningen tussen Oekraïne en Rusland over de Krim liggen aan de basis van de poging tot uitsluiting. Julia Samojlova zou opgetreden hebben in het door Rusland geannexeerde schiereiland en dat zint de Oekraïners niet. Een land uitsluiten om politieke redenen is echter discriminerend. Als Oekraïne het been stijf houdt, wat het geval lijkt te zijn, zal de EBU Rusland laten deelnemen door de act van Samojlova via satelliet uit te zenden. Die reactie van de EBU is terecht. Een poging tot uitsluiting van een land van het Eurovisiesongfestival is ongezien en bijzonder wrang als je weet dat ‘Celebrating Diversity’ dit jaar de slogan van het liedjesfestijn is. Dat Samojlova een goedlachse vrouw is die door verlamming in een rolstoel zit, maakt de boycot des te pijnlijker.

Voor rampenscenario’s als deze verbiedt de EBU, de organisator van het Eurovisiesongfesitval, politieke boodschappen in liedjes. De EBU grijpt iedere gelegenheid aan om te benadrukken dat het evenement apolitiek is. Het Eurovisiesongfestival is echter nooit vrij van politiek geweest! Dat beseft de EBU ook wel. Ze hanteert bovendien twee maten en gewichten.

“Ze komen je allemaal vermoorden”

Liedjes op het Eurovisiesongfestival mogen in principe geen politieke boodschap bevatten. De EBU past dit echter willekeurig toe. Georgië wou in 2009 een liedje sturen met de titel ‘We Don't Wanna Put In’, een middelvinger in de richting van Vladimir Poetin, die toen niet zo geliefd was door de oorlog die Georgië en Rusland in Zuid-Ossetië uitvochten. Georgië werd door de EBU teruggefloten omwille van de politieke inhoud van het lied, weigerde aanpassingen te doen en trok haar deelname in.

Wat voor Georgië verboden is, mag Oekraïne wel. Het lied ‘1944’ waarmee Jamala (foto) het Eurovisiesongfestival won, was duidelijk politiek getint. Het protestlied kloeg de verdrijving van de Krim-Tartaren door Jozef Stalin in 1944 aan. Twee jaar voor Jamala’s deelname begon de Krimcrisis, waardoor de tekst zeer gevoelig lag. Het kon immers als een protest tegen de huidige annexatie van Rusland van de Krim gezien worden. Jamala zong letterlijk: “When strangers are coming. They come to your house. They kill you all. And say: we’re not guilty. Not guilty.” “Ze komen je huis binnendringen om je allemaal te vermoorden en vervolgens hun handen in onschuld te wassen”, terwijl het duidelijk over Rusland gaat. De EBU liet dat dan wel toe!

Verboden gebaren

Ook politieke ‘gebaren’ in het publiek zijn in principe niet toegestaan. De EBU kreeg vorig jaar terecht bakken commentaar over zich heen toen leek alsof er een verbod zou komen om in het publiek met een regenboogvlag te wuiven. Uiteindelijk mocht dat wel, zolang de regenboogvlag niet gebruikt werd om “intentioneel een politiek statement te maken tijdens de show”. Maar wie bepaalt of er ‘intentioneel een politiek statement gemaakt wordt’? En welke maatstaven hanteer je? Het laat zich niet definiëren, wat tot willekeur leidt.

De meeste vlaggen zijn trouwens toegestaan. Er is echter ook een lijst van verboden vlaggen, met onder andere de Baskische, Palestijnse en Kosovaarse vlag. Alle vlaggen zijn gelijk, maar sommige vlaggen zijn meer gelijk dan anderen. Het wrang soort gelijkheid dat EBU toepast bij de handhaving van dat ‘apolitieke Eurovisiesongfestival’. De waarheid is dat de EBU gevoelig is voor kritiek van de grote geldschieters. Je bijt niet in de hand die je voedt. Het hoeft niet te verworderen dat pakweg geldschieters Frankrijk en Spanje niet zitten te wachten op Baskische vlaggen in beeld. Vorig jaar alleen al werd het Eurovisiesongfestival door 197 miljoen mensen of zo’n 2,5% van de totale wereldbevolking bekeken.

Wankelende fabel

De EBU wil te allen prijze de fabel dat het Eurovisiesongfestival apolitiek is in stand houden. Maar dat Griekeland dat Cyprus consequent twaalf punten geeft, is dat niet politiek? Of dictator Franco die trachtte de vakjury om te kopen om het liedjesfestival naar Spanje te brengen? En wat als geluidsbanden worden gebruikt om boegeroep na de act van een bepaald land te overstemmen? Het kan allemaal.

Het Eurovisiesongfestival is politiek getint en iedereen weet dat. De EBU zou haar verbod op politieke boodschappen beter schrappen. Liederen zoals ‘1944’ tonen aan dat protestliederen een welgekomen verfrissing kunnen zijn in de overvloed aan wollige popsongs over de liefde. Ze hebben dus zelfs het potentieel om te winnen. Bovendien zullen lang niet alle landen protestliederen sturen, waardoor er geen wurggreep van de politiek zal ontstaan. Laat de kijker maar beslissen.

Geen bedreiging

Ik zie de dreiging van een politiek Eurovisiesongfestival niet, aangezien het liedjesfestival nu al politiek is. Zolang de vakjury maar niet corrupt is. Daarnaast pakt de EBU beter uitsluiting en oproepen tot geweld aan. Haar kordate optreden tegen Oekraïnes poging tot Rusland-boycot is een goede eerste stap. Liever dat dan de schone schijn van het ‘apolitieke Eurovisiesongfestival’ ophouden.

Bron: 

Eigen verslaggeving

Hier niet op klikken aub