George Michael - Afscheid van een rolmodel

26/12/2016 - 19:55
Beeld: Virgin Music (Dreamworks)
Een close up foto van de zanger, de hoes van zijn cd 'Older' met geboorte- en sterftedatum
Ik word ruw uit mijn slaap gewekt. Of ik iets over George Michael kan schrijven? Mijn slaapdronken hersenen proberen dingen te reconstrueren: het is toch niet zijn verjaardag? Of… Nee… Laat het niet waar zijn! Helaas. Op kerstdag 2016 overleed de wereldberoemde zanger vredig in zijn slaap. (Last Christmas… ) Officiële oorzaak van overlijden: hartfalen (I gave you my heart…)

Je werd geboren in Londen op 25 juni 1963 als Georgios Kyriacos Panayiotou, de zoon van een Griekse immigrant en een Britse danseres. Het is een cliché, maar niets deed vermoeden dat jij zou uitgroeien tot een wereldberoemd sekssymbool.
 
Het is haast niet in woorden te vatten wat jij voor de emancipatie van homo’s in het algemeen en homozangers in het bijzonder hebt betekend, George. Niet alleen was jij knap, had je een dijk van een ongelooflijk plooibare stem en beheerste je als de beste de kunst van het songschrijven, jij was ook een echt rolmodel.

Hitsige tiener

In de zomer van 1984 was ik zestien jaar. Een hitsige, maar verwarde tiener. In de hitparade debuteerde een Brits duo, Wham! Ze zongen en rapten over plezier maken en uitgaan. De zwartharige was de meisjesmagneet, maar de donkerblonde maakten dat mijn razende hormonen minder verward waren dan ik. Dat was jij, George. Je was amper vijf jaar ouder dan ik, en ik herkende mezelf in jou. Je vertelde dat je moeder jouw talenten had ontdekt toen je op je buik in de tuin aan het zingen was en ze je op zangles stuurde. Op school had je het wat moeilijk om in de groep opgenomen te worden. Je was een dikkertje met een bril.
 
Maar je vriendschap met de geboren leider Andrew Ridgeley deed de meeste deuren opengaan. Ook al vond je moeder die vriendschap maar niks, een liefde voor muziek was jullie band. Jullie schreven samen vier wereldhits, al hadden de meeste platenfirma’s dat niet door toen jullie met die demo leurden. Die hits in spe waren ‘Wham! Rap’, ‘Young Guns’, ‘Club Tropicana’ en ‘Careless Whisper’, nummers die later als singles honderdduizenden keren over de toonbank van de hele wereld zouden gaan. Alleen Innervision Records hoorde er iets in en bood jullie een contract, één dat later weinig profijtelijk voor jou zou blijken. ‘Careless Whisper’ heb je later vaak afgedaan als een banaal nummer, maar miljoenen mensen herkenden er zich in. Zelfs ik als inmiddels zeventienjarige herkende er de pijn in van een relatie die voor mij nog moest beginnen. En, mag ik heel eerlijk en frank zijn? Je zag er geweldig goed uit in de begeleidende clip. Met die lange lokken die in de jaren tachtig uniseks waren, zag je er zo goed uit, dat mijn puberale rukjes aan jou werden opgedragen. Maar ik dwaal af.
 
Wham! zou jou al snel een te strak keurslijf worden. Met Andrew kon je wel goed lachen en uitgaan, maar zijn bijdrage tot de groep beperkte zich tot het dronken worden en vallen in het zwembad van de Franse studio waar jullie het tweede album ‘Make It Big’ (1984) opnamen. Nee, je hoeft hem niet te verdedigen, dat heeft hij zelf bekend. Het succes was er niet minder door, maar jij schreef en produceerde wel helemaal alleen alle hits: ‘Wake Me Up Before You Go-Go’, ‘Freedom’, ‘I’m Your Man, ‘The Edge Of Heaven … De muziek bleef wel post-disco pop, maar de teksten werden wel wel hoe langer hoe meer expliciet seksueel getint. “If you’re gonna do it, do it right” (‘I’m Your Man’); “There’s a place for us in a dirty movie, ‘cause no one does it better than me and you” (‘The Edge Of Heaven’); de pers lette er niet op, maar ik luisterde met rode oortjes en een papieren zakdoekje. De pers zou nooit je grote vriend worden, trouwens. In plaats van te luisteren naar je muziek, die sterk geïnspireerd was op de soul van Motown en muzikaal en productiegewijs veel meer gelaagd was dan op het eerste gehoor werd vrijgegeven, concentreerden ze zich op de fluokleuren van jullie belachelijk korte shorts.

Iconische jeans

Weg met Wham! en een nieuwe look. Middels een duet met souldiva Aretha Franklin (‘I Knew You Were Waiting (For Me)’) (1987) begon jij aan je solocarrière en ik ging naar de universiteit. ‘Faith’ (1987) was het eerste soloalbum en meteen een mijlpaal. Het album werd voorafgegaan door een gebande video voor ‘I Want Your Sex’. De video suggereerde dat je de liefde bedreef met je toenmalige vriendin, het model Kathy Jeung. Maar toen enkele maanden later in het nieuws kwam dat ze op jouw loonlijst stond, begreep ik het. Ook je zogenaamde romances met vrouwelijke sterren als Brooke Shields heb ik nooit geloofd. Weet je nog dat je woest werd toen Boy George tijdens een van jullie publieke uitjes steeds maar weer in Brookes oor ging gillen: ‘He’s a poof! He’s a poof!’. De start van een tien jaar durende vete tussen jou en hem. Gelukkig hebben jullie al lang de strijdbijl begraven.
 
‘Faith’ werd een van de meest verkochte albums ooit (meer dan 25 miljoen eenheden!) en je schuddende kontje in leer en jeans is een van de iconische beelden van de jaren tachtig. Vier singles eruit haalden de nummer één in de Verenigde Staten van Amerika. ‘Faith’, ‘Father Figure’, ‘One More Try’, en ‘Monkey’)
 
Maar je was niet gelukkig. Jaren later zou je zeggen dat je met je seksualiteit in de knoop zat. Dat je zowel met de stewardess als met de promojongens de lakens deelde en er geen voldoening in vond. Daarom dat je je meer ging concentreren op de muziek, en minder op de verpakking of de promotie.

Red Hot en aids-organisaties

Dat betekende dat we je leuke smoeltje moesten missen in de clip van ‘Freedom ’90'. Supermodellen als Naomi Campbell, Linda Evangelista en Cindy Crawford lipten op jouw verzuchtingen over de nefaste effecten van je publieke imago. Heel symbolisch liet je daarin je iconische jukebox en lederen vest uit de Faith-clip ontploffen. Zonder publiekelijk uit de kast te komen, associeerde je je meer en meer met lgbt-thema’s en doe je, zeer tegen de zin van je platenfirma, politieke uitspraken.
 
Ook ‘Listen Without Prejudice, Vol. 1’ (1990) bleek een instant succes, ondanks de sombere teksten. Volume 2 zou nooit uitkomen, al schonk je wel drie nummers die voor dat album bedoeld waren, aan het Red Hot-fonds dat strijdt tegen aids met behulp van pop en kunsten. ‘Too Funky’ werd opnieuw een reuze hit werd. Niet alleen de royalties van die drie nummers, maar ook de opbrengst van jouw duet met Elton John, ‘Don’t Let The Sun Go Down On Me’ én de opbrengsten van de ep ‘Five Live’ met Lisa Stansfield en Queen, schenk je met een groot hart weg aan aids-onderzoek. Je deed veel, heel veel aan liefdadigheid. Je gaf jarenlang anoniem miljoenen aan Children In Need, betaalde voor de IVF van een vrouw die dat niet kon betalen, en tipte de dienster zo ruim dat ze haar studies kon betalen. Alles zonder je bekend te maken. We weten het nu pas... En dat siert je. 
 
Ook het album dat daarop had moeten volgen, ‘The Trojan Souls’, met duetten met onder andere Janet Jackson, Seal en Sade bleef onafgewerkt, vooral dan omdat je als een lone wolf ten strijde was getrokken tegen het monopolie van de grote platenfirma’s die de artiest leegmelken. De wereld keek mee en hield de adem in. Je verloor de rechtszaak, maar kon je wel vrijkopen.

De liefde van je leven

Daardoor was je in staat om - nog meer dan tevoren - je muziek persoonlijk te maken. ‘Jesus To A Child’ was de voorloper van het ‘Older’-album. “Dedicated to Anselmo” schreef je op het cd-hoesje. Pas veel later zouden we het hele verhaal krijgen, maar ook toen wisten we het: Anselmo was een jongensnaam. Het was de naam van je grote liefde, Anselmo Feleppa. Je had deze sensuele Braziliaan ontmoet tijdens je tournee in zijn land in 1991. Voor het eerst ontdekte je een intimiteit en een samenhorigheid die jou tot dan toe vreemd was geweest. Twee jaar lang zijn jullie onafscheidelijk en verdelen jullie je tijd tussen Brazilië, Londen en Santa Barbara.
 
Maar dan overleed je geliefde plots ten gevolge van een hersenbloeding. Tijdens een interview werden de emoties je te veel en barstte je in tranen uit. De pers sprong op jullie relatie en ontdekte dat Anselmo seropositief was. Om de familie een invasie van de wereldpers te onthouden, ging je niet naar de begrafenis van je eerste en grote liefde. Je deed dat wel twee dagen later, samen met zijn moeder. De Anselmo’s zijn je al die jaren als familie blijven beschouwen, tot op de dag van vandaag.
 
In ‘Jesus To A Child’ vertelde je het hele verhaal, het gaat over het sterven van een geliefde en is opgedragen aan Anselmo. Een goed verstaander heeft maar een half woord nodig en zijn geest hangt over de gehele cd ‘Older’, een heupwiegende plaat met bossanovaritmes. Waarom zou je nog meer uit de kast komen? Het nummer ‘Fastlove’ weerspiegelde je nieuwe pessimistische visie op liefde, blijkbaar was je vanaf toen alleen nog maar geïnteresseerd in anonieme seks. De geile dance-beat maakte het tot een van de meest geliefde clubnummers uit de jaren negentig.
 
In 1996 blijkt dat je toch niet ongevoelig blijkt voor de pijlen van Cupido, want je krijgt een open relatie met de knappe Texaan Kenny Goss. Hoewel je echt je best deed om hem uit de pers te houden, om zijn privacy te beschermen, kwam jullie relatie onder druk te staan na de gebeurtenissen in de toiletten…

Anonieme seks

De toiletten… Ach ja… Anonieme seks en een open relatie. Op 7 april 1998 werd je verleid door de aantrekkelijke politieagent Marcello Rodriguez in de toiletten van Sunset Boulevard. Zei je immers zelf niet dat als je thuis zou plassen als Rodriguez toen daar deed, je heel wat poetswerk zou hebben? De staat Californië wou een voorbeeld stellen en mediatiseerde meteen je arrestatie. Je zou een ongezien hoge straf krijgen: een uitzonderlijk hoge geldboete en een dubbele gemeenschapsdienst (normaal is het of het ene of het andere). Desalniettemin, het voorbeeld werkte averechts. Het kan niet anders of je kon er zelf hartelijk om lachen: het toilet werd nooit méér gefrequenteerd dan sinds je arrestatie.
 
En mocht je nog je twijfels hebben gehad: sinds dat voorval werd je uitgespuwd door de Amerikaanse fans en omarmd door je Europese. Er viel een enorme last van je schouders en je werd plots enorm openhartig in je interviews. Zei je immers niet letterlijk: “De enige misdaad die ik begaan heb, is er een tegen mijn vriendje Kevin”? Maar je begreep ook de hetze niet zo goed: “Ik heb nooit een geheim gemaakt van mijn homoseksualiteit. Tot mijn zeventwintigste was ik hetero, sindsdien exclusief homo. Ik heb alleen niet de woorden uitgesproken die iedereen blijkbaar wou horen: ‘Yes, I am gay’”. Amen, brother. Ik begreep je volledig. En ik niet alleen. Met 'A Moment With You' gaf je jouw versie van de feiten met de agent en je persoonlijke wraak kreeg je met het discostampende 'Outside', nog steeds een baanbrekende video. Geen enkele party is compleet zonder deze gay-anthem.
 
Muzikaal leek je daarna even het spoor bijster met het teleurstellende ‘Songs From The Last Century’ (1999) waar je vooral muzakversies brengt van onder andere ‘Roxanne’, ‘Secret Love’ en ‘Miss Sarajevo’. Maar gelukkig herpakte je je met ‘Patience’ (2004), een uitermate dansbaar album waarin je je liefde bezong voor Kenny (‘American Angel’ en ‘Amazing’), uithaalde naar eerste minister Tony Blair (‘Shoot The Dog’) en je voorliefde voor cyberseks bejubelde (‘Freeek).

Lovelies & [email protected]

Maar in het voorjaar van 2006 werd je bewusteloos aangetroffen in je wagen onder invloed van xtc met in de koffer een handvol softdrugs en seksspeeltjes zoals maskers en zweepjes. Wanneer je enkele weken later onder invloed verschillende geparkeerde wagens ramde leek het afgelopen met je carrière. Desalniettemin deed je toch nog de meer dan succesvolle tournee ’25 Live’ om je vijfentwintigjarige carrière als artiest te vieren. Jawel, ik zat op de eerste rij. Heb je me niet zien zwaaien? En bij je zeer gesmaakte ‘Symphonica’-tournee?
 
Tja, vanaf toen begon het tij te keren. In 2010 had je Twitter ontdekt en je twitterde naar believen. Je noemde ons jouw ‘Lovelies’ en soms liefdevol ‘F*ckers’ en je nam geen blad voor de mond. Nog nooit was je dichter bij ons dan in de twee jaar dat we rechtstreeks met jou konden communiceren. In november 2011 werd je immers gehospitaliseerd in een Zwitsers ziekenhuis voor een pneumonie die jou haast fataal werd. Gekken begonnen te bidden voor jouw overlijden en je twitteren werd helaas fragmentarisch. Twee maanden na jouw bijna dood werd ik ook in allerijl gehospitaliseerd. Ook ik kroop toen door het oog van de naald. Hoe parallel moeten levens lopen?
 
Maar ‘Symphonica’ was een succes en deed smaken naar meer.

Toekomstplannen

Helaas, er waren veel beloftes, veel ideeën, veel projecten. Het is duidelijk dat tot op het laatste moment je bruiste van de inspiratie. En, je had opnieuw de liefde gevonden. Fadi Fawaz heeft je bijgestaan in je moeilijke momenten sinds je bijna fatale longaandoening. Dat heb je nog zelf getwitterd, weet je nog?
 
Maar muzikaal kregen we na de magische registratie van ‘Symphonica’ niet veel meer. De occasionele single ‘White Light’ niet te na gesproken. En je was, lang voor Madonna, Adèle, Mariah Carey, Nicky Minaj en jouw grote idool Stevie Wonder de enige echte originele Car Pool Karaoke met James Corden. Ach, je gevoel voor humor was legendarisch.
 
Niet langer geleden dan een week geleden liet je nog bekend maken dat je ging samenwerken met Naughty Boy? Maar ik voelde aan mijn theewater dat er iets niet klopte toen je zowel de re-release van ‘Listen Without Prejudice’ als de carrière omvattende documentaire ‘Freedom’, die beiden gepland waren voor deze herfst, liet uitstellen tot maart 2017.
 
Je wist het. Lieve George, je wist het. De officiële oorzaak van overlijden is ‘hartfalen’ en je zou ‘zacht in je slaap overleden zijn’. De arts in mij weet dat hartfalen een langdurige strijd is en dat je voelde dat je hoe langer hoe minder fysiek kon. Was het daarom dat je contact zocht met je verleden? Je nam contact op met Andrew Ridgeley, en de kranten schreven dat er een Wham!-reünie zat aan te komen… Je haalde de banden aan met Kenny Goss en plots waren jullie weer een koppel volgens de rioolpers die je altijd zo hebt veracht.
 
Nee, schat. Ik begrijp het. Je hebt waardig afscheid genomen van diegenen die je nauw aan het hart lagen en hebben gelegen. Zo ken ik je.

You have been loved

Ik heb je nooit in het echt mogen ontmoeten, iets wat mijn diepste wens was, maar ik heb je leren kennen als een lieve man. Een eenzaat die het liefst thuis alleen zat. George Michael was voor jou niet meer geworden dan een alter ego. Zo ben jij geworden tot iets wat jij nooit hebt willen zijn: een popidool met een dubbele zijde, net als Michael Jackson en Madonna. Via-via weet ik dat je altijd vriendelijk was, extreem beleefd, bedachtzaam en intelligent. Maar ervaring heeft je geleerd dat iedereen altijd een stukje van je wou. Gelukkig waren er altijd jouw vrienden uit je kindertijd en je familie. Beroemde vrienden had je weinig, maar ze waren je wel trouw: Gerry Halliwell, Elton John en Kylie, om er enkele te noemen. En je vier collega’s uit Wham!, natuurlijk. Ze zijn net, net als ik, vandaag ontroostbaar. Twitter is in diepe rouw.
 
Lieve Yog - je vindt het toch niet erg dat ik je ten slotte aanspreek met de troetelnaam die je familie je gaf? - al die jaren ben jij voor mij, en voor elke homo van mijn generatie een rolmodel geweest. Je kwam aan het firmament van de popmuziek in de jaren tachtig, nog voor Clause 28 van kracht ging, wat ‘openlijke homoseksualiteit’ in Groot-Brittannië aan banden legde. Je hoefde het niet te zeggen, het was in je shows, in je muziek, in je teksten. En, zoals je zelf ooit opmerkte: in je video’s (“Heb je mijn haar al eens bekeken in ‘Wake Me Up Before You Go-Go’ of ‘Careless Whisper’? Hoeveel tips had ik nog meer moeten geven?”)
 
Het is dankzij jou dat hedendaagse sterren als Sam Smith, MIKA en Troye Sivan nu in de schijnwerpers hun homoseksualiteit kunnen beleven, ook al beseft deze laatste dat niet echt. Het is dankzij jouw voorbeeld dat mijn generatie kon opgroeien met een positief zelfbeeld. Dat, en je muziek, zullen maken dat we je nooit vergeten. Wat de pijn van vandaag betreft: I guess we can only pray for time. Ga zacht, lieve Yog, naar je Edge of Heaven. Kerstmis zal vanaf nu altijd jouw 'Last Christmas' zijn...

Bron: 

Eigen verslaggeving